





این اطلس در قالبی ۶۰ صفحهای، مشتمل بر ۳۴۹ عنوان پرسش و فرضیه پژوهشی درباره ابعاد مختلف حقوقی تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران توسط پژوهشکده حقوق و قانون ایران تدوین شده است. فرآیند تدوین این اثر در چند مرحله صورت گرفته؛ بهگونهای که ویراست صفر آن در ۳۰ فروردین، ویراست اول در ۱۰ اردیبهشت و نهایتاً ویراست دوم در این جلسه، با اعمال دیدگاهها و پیشنهادهای اعضا تدوین شده است.
️در جریان این نشست، اعضا به طرح دیدگاههای خود درباره ابعاد مختلف اطلس پرداختند. از جمله، مباحثی در خصوص عنوان پروژه، نحوه صورتبندی مفاهیم، شیوه تقسیمبندی موضوعات و اولویتبندی مسائل مطرح شد. همچنین درباره رویکردهای حقوقی قابل اتخاذ، نسبت میان اقدامات پژوهشی و عملی، و ضرورت توجه به ملاحظات بینالمللی در بیان مطالب، گفتوگوهایی صورت گرفت. در بخشی از مذاکرات نیز بر لزوم تقویت ابعاد «حقوق داخلی» در کنار مباحث حقوق بینالملل تأکید شد و اعضا پیشنهاد کردند موضوعاتی همچون آثار وضعیتهای اضطراری، قواعد مرتبط با «فورس ماژور» در قراردادها و تعهدات، و مسائل مبتلابه نهادهای داخلی، به صورت برجستهتری در اطلس مورد توجه قرار گیرد.
️بر اساس محتوای ارائه شده، این اطلس با هدف پر کردن شکاف میان نظریههای حقوقی و اقدامات عملی، بر پایه روش «اقدامپژوهی» و با رویکردی مسئلهمحور طراحی شده است. در این چارچوب، تلاش شده ظرفیتهای حقوقی موجود برای پاسخ به تجاوز و پیگیری حقوقی آن، در قالب پرسشها و فرضیهها ساماندهی شود.
️ساختار این اثر در قالب ۱۲ فصل تنظیم شده که ابعاد مختلف موضوع را پوشش میدهد؛ از جمله «نظم حقوقی جدید جهانی»، «حقوق دریاها در تنگه هرمز»، «ظرفیتهای حقوقی در نظام حقوقی ایالات متحده»، «تحولات مورد نیاز در حقوق داخلی ایران»، «مسئولیت شرکتهای هوش مصنوعی در جنگ»، «صلاحیت مراجع داخلی و بینالمللی»، «غرامتطلبی از متجاوزان» و «نحوه پایاندهی به جنگ».
️در بخش روششناسی نیز تأکید شده است که این پژوهش با بهرهگیری از مدل تحقیق و توسعه، دادههای حقوقی گردآوری، دستهبندی و به پرسشهای استاندارد تبدیل شده و سپس با مشارکت گروهی از متخصصان مورد ارزیابی و ویرایش قرار گرفته است.
️در پایان این نشست، اعضا بر ضرورت تکمیل و ارتقای اطلس، توسعه همکاریهای علمی و بهرهگیری از ظرفیت نهادهای مختلف برای پیشبرد اهداف پژوهش تأکید کردند.
️جلسه مزبور به ریاست آیت الله سید مصطفی محقق داماد و با حضور اعضای زیر برگزار شد. (اسامی بر اساس حروف الفبا تنظیم شده است) مسلم آقایی طوق، تهمورث بشیریه، غلامعلی چگنیزاده، محمد درویشزاده، محمدهادی ذاکرحسین، مهدی سیمایی، محمد جواد شریعت باقری، مرتضی شهبازینیا، اصغر عربیان، حمیدرضا علومی یزدی، امیرحسین محبعلی، یاسر مرادی